Elektronik İş Yapma Biçimleri

Elektronik işletme ve elektronik ticaret kavramlarını tanımlayabilmek

Tanımlar

İnternet’in kullanımında bilgisayar iletişiminde meydana gelen hızlı gelişmelerle birlikte, giderek daha çok sayıdaki işletme elektronik iş yapma biçimlerine doğru yönelmektedir. Bu durum ise, elektronik ticaret, elektronik işletme, elektronik ekonomi gibi başında elektronik kelimesi barındıran bir dizi yeni kavramın ortaya çıkmasına yol açmıştır. Bazı kaynaklarda elektronik yerine sanal kelimesi yer almaktadır. Bu ikisinin arasında fazla bir fark bulunmamakta, genel olarak her ikisi de aynı anlamda kullanılmaktadır.

Elektronik ticaret, bir işletmenin müşterileri ile ya da birlikte iş yaptığı tüm diğer işletmelerle İnternet ortamında elektronik olarak iş yapmasıdır. Daha önceleri fiziksel olarak bulundukları çevreyle kısıtlı olarak iş yapabilen işletmeler, artık İnternet aracılığıyla dünyanın her tarafına ulaşabilmekte ve kendileri için tamamen yeni bir pazar yeri yaratmaktadırlar. İş yapma tarzında meydana gelen bu devrimin farkına varan işletmeler, müşterilerini İnternet üzerinden bulmakta, çalışanlarını da işlerini daha fazla İnternet üzerinde yapmaya teşvik etmektedirler.

İnternet, elektronik ticaretin tetikleyicisi olmuştur. Çünkü İnternet, günün her saatinde kullanıcıların, işletmeler ve diğer tüketicilerle çok düşük maliyetlerle iletişim kurmasını sağlar. Benzer şekilde işletmeler de böylelikle günün 24 saati haftanın 7 günü dünya üzerinde yer alan çok geniş bir tüketici grubuna hizmet verir hale gelmektedirler. Böylesine bir iletişim kanalının kullanım biçimi için henüz modeller oluşturulma aşamasındadır. İşletmeler, bazı durumlarda İnternet’i bir satış kanalı olarak ele almakta, bazı durumlarda ise tamamen İnternet üzerinde sanal varlığı olan elektronik işletmelere dönüşmektedirler.

Elektronik işletme: İnternet’ten önce de işletmeler bilgisayar uygulamaları yapmaktaydılar. Ancak, bir işletmenin işlerini yürütmek için:
– Daha önce geleneksel yöntemler kullanarak yaptığı tüm olası işletme süreçlerini bilgisayarlı ortama aktarmalıdır.
– İşletme içi ve işletme dışı fonksiyonlar arasında gerçekleşmesi gereken iletişimlerin tamamını İnternet teknolojileri kullanarak gerçekleştirir hale gelmesi durumunda, bu işletme için “elektronik işletme” demek yerinde olur. Kısaca elektronik işletme İnternet, intranet ve extranet teknolojilerini tüm süreçlerinde verimli ve etkili olarak kullanabilen bir işletmedir.

Elektronik ekonomi; işletmelerin, hem kendi şirketleri içerisinde ve hem de ekonomide rol oynayan diğer tüm katılımcılarla bilgisayar ağı yapısıyla bağlantılı oldukları ekonomiye elektronik ekonomi adı verilmektedir. Elektronik ekonomilerde, ekonomi içerisinde yer alan bir katılımcı, organizasyon yapısı tasarımını oluşturma sürecinden başlayarak işletmenin ileride gerçekleştireceği tüm işletme süreçlerinde, elektronik iletişimle elektronik müşteri-tedarikçi ilişkileri kullanır. Bu açıdan elektronik ekonomilerde bilgi teknolojisi, post-endüstriyel ekonominin anahtar bileşenleri arasında iletişimi ve koordinasyonu sağlarken, ekonomi içerisinde bilgi ve verinin paylaşımını da maksimum düzeyde gerçekleştirmektedir.

Elektronik İşletme Destek Teknolojisi

Bir işletme elektronik ticaret uygulamasını gerçekleştirmeye başladığında müşterilerin işletmeye ulaştıkları ilk nokta, işletmeyi bulmaya çalıştıklarında gördükleri ilk yer olan işletme web sitesidir. İşletmeye ait web sitesi mal ya da hizmeti satın almak için siteyi ziyaret edenlere işletmenin elektronik ticarete ne denli önem verdiğiyle ilgili pek çok şey ifade etmektedir. Web sitesi, müşteriler, rakipler ya da tedarikçilerle işletmenin pek çok değişik düzeyde iletişim kurmasına izin veren bir iletişim noktasıdır.

Elektronik ticaret yapan ya da elektronik işletme olma yolunda adım atan işletmeler, bu çabalarında kullanabilecekleri birtakım araçlara ihtiyaç duyarlar.
Bu araçlar arasında;
– web sunucular,
– elektronik ticaret sunucu yazılımları,
– müşteri takip sistemleri
– müşterilerin kişiselleştirilmesi sağlayan yazılım araçları,
– web içeriği yönetim araçları ve
– web sitesinin performansını belirlemek için gerekli ölçüm araçları sayılabilir.

Web sunucular, işletmeye ait web sitesinin oluşturulması ve gerekli güncellemelerin yapılmasını sağlayan donanım ve yazılımların tamamıdır. Benzer biçimde eğer bu yazılım ve donanım bileşenleri işletmenin elektronik ticaret yapması amacıyla kullanılmakta ise, bu durumda elektronik ticaret sunucuları adını almaktadırlar. Web sitesi oluşturulduktan sonra, sayfanın performansını değerlendirmek gerekir. Böylelikle web sitesinin ne ölçüde başarıya ulaştığını ve sitede kullanıcıların karşılaştıkları sorunların nerelerde yoğunlaştığını belirlemek mümkün olur. Bunu sağlayan araçlar, web performans değerlendirme araçlarıyla belirlendikten sonra, web içeriği yönetim araçlarıyla da sitenin düzeni ve organizasyonunda değişiklikler yapılır. Ayrıca, siteyi ziyaret eden müşterilerin site içerisindeki davranışları, memnuniyetleri ya da şikayetleri müşteri takip sistemi ve müşteri kişileştirme sistemleriyle mümkün olmaktadır.

Özellikle kişiselleştirme araçları, kullanıcıların web sitesi üzerindeki hareketlerini takip etmektedir. Web sitesi üzerindeki hareketleri takip etmek için kullanılabilecek bir yöntem, müşterilerin ekran üzerindeki tıklama sayılarını saymaktır. Diğer bir yöntem ise, müşterinin web sitesi üzerindeki fareyle yapılan hareketlerin takip edilmesidir. Tüm bunlar genel olarak, işletmeye ait web sitesiyle ilgili müşterilerden gelen tepkilerdir ve incelenerek sitenin daha iyi hale getirilmesini sağlamaktadırlar. Tüm bu destek araçlarının temel görevi işletmenin elektronik işletme olma çalışmalarında, işletmenin elektronik ticaret işlemleri gerçekleştirmesinde daha başarılı olmasını sağlamaktır. Ancak, bu tür araçların kullanımından önce işletmelerin birtakım yapısal değişikler geçirmesi, kendilerine sunulan yeni ekonomiye ait araçları ne düzeyde kullanacaklarını belirlemeleri ve bu ekonomik düzenin kendileri için olumlu olumsuz yönlerini çok iyi değerlendirerek çıkardıkları sonuçlara göre adımlar atmaları gerekmektedir.