Tutumların İşlevleri

Tutumların işlevlerini kavramak, onların bireye nasıl hizmet ettiklerini anlamak demektir. Tutumlar bireye dört biçimde hizmet ederler (İslamoğlu, s. 115-116):
1. Düzenleme (Yarar Sağlama)
2. Savunma
3. Değer belirtme
4. Bilgilendirme

Tutumun bu işlevleri, insanların gereksinmelerini korumaya, arttırmaya ve bunları kendi imajı ile birleştirmeye hizmet eder. Başka bir deyişle, bu işlevler “amaç olan nesneye” olumlu tutum geliştirilmesini güdüler ve bunun bir gereksinme olarak algılanmasını sağlar.

Düzenleme (Yarar Sağlama)

Düzenleme (yarar sağlama) işlevi bireyi hoşlandığı ya da ödüle ulaştığı yöne yöneltirken, hoşlanmadığından uzaklaştırır. Bu işlev tüketici davranışlarında yararı ençoklama amacına hizmet eder. Dolayısı ile tüketicinin tutumu büyük ölçüde onun gereksinmelerini neyin giderdiğini ve onu neyin ittiğini algılamasına bağlıdır.

Savunma İşlevi

Tutum, bireyin yaratmak istediği imajdan ve egosundan korumak amacı ile biçimlenir. Bir tüketici, yaptığı kötü bir satın alımı, başkaları tarafından yanlış bilgilendirilmesine bağlayarak savunmaya çalışabilir. Birey renk uyumuna dönüşen giyim biçimini, kendisine çalışma azmi verdiğine bağlayarak bir savunma çemberi oluşturabilir.

Değer Belirtme İşlevi

Tutum, bireyin kendisini tanıması ve bir değer sistemi yaratmak istemesiyle biçimlenir. Bu noktada, tutumların bireyin sahip olduğu değerleri ile tutarlılığı onun kendini ifade etmesini de kolaylaştıracaktır. Spor otomobil satın alan bir tüketici, belki de iyi bir sürücü olduğu izlenimini yaratmak için bu tür bir otomobil almıştır. Reklamlarda sunulan ürünle, kişilik ve değer sistemleri arasındaki ilişkinin vurgulanma nedeni budur.

Üzerinde “Made in Turkey” yazan bir ürüne olumlu tutum beslenilmesi ile değer sisteminin ilişkisi ne olabilir?

Bilgilendirme İşlevi

Tutumlar bir yandan da elde edilen bilgilerin yorumlanmasına bağlıdır. Bir bilgi yorumlanmaya ne ölçüde elverişli ise tutum o ölçüde değişebilir ya da değiştirilebilir.