Telekomünikasyon Devrimi

İnsanlar, var oldukları zamanın başlangıcından beri birbirleriyle haberleşme ihtiyacı hissetmişlerdir. Bu nedenle de birbirinden farklı birçok yöntemler geliştirmişlerdir. Örneğin, önceleri insanlar, tamtam ya da ıslık çalarak veya duman göndererek haberleşirken, sonraları güvercinleri kullanmışlardır. Posta sisteminin geliştirilmesiyle haberleşmede büyük aşamalar kaydedilmiş; ancak, yine de yazılı mesajların bir yerden başka bir yere ulaşması uzun zaman almıştır. On dokuzuncu yüzyılın ilk yarısında telgrafın, ikinci yarısında telefonun; yirminci yüzyıl başlarında ise, telsiz iletişiminin keşfedilmesi, insanlar arasındaki haberleşmenin gelişmesinde, dolayısıyla uzaklıkların ortadan kaldırılmasında en önemli dönemeçlerdir. Çünkü bu keşifler haberleşmenin postaya göre çok daha hızlanmasını sağlamışlardır. Bu dönemeçler aynı zamanda insanlar arası ve devletler arası ilişkilerde önemli roller üstlenmişlerdir.

Gelişmeler bir kez ivme kazandıktan sonra son derece hızla yeni teknolojiler ortaya çıkmış ve yirminci yüzyıl boyunca iletişim teknolojileri hızla gelişmeye devam etmiştir. Radyo ve televizyon yayıncılığıyla başlayan iletişim teknolojileri, bu noktada telekomünikasyon adını alarak uydu hizmetlerine, cep telefonu (GSM) hizmetlerine ve bilgisayarlar arasındaki bilgilerin anında transfer edilebilmesi için bilgisayar ağı hizmetlerine dönüşerek baş döndürücü bir hızla yenilikler sunmaya devam etmektedir. Bu noktada bu hizmetlerin dünyanın her tarafında hızla yaygınlaştığından ve bunun da dünya üzerindeki bilgi akışını saniyeler düzeyine indirdiğinden de söz etmek gerekir. Günümüzde dünyanın bir köşesindeki borsa bilgilerine, o borsada olaylar geliştiği anda sahip olabilirsiniz. Çok uzak ülkelerdeki yakınlarınızla sesli ve görüntülü mesajlaşabilir, isterseniz hiç gitmediğiniz ülkelerdeki ünlü sokaklar ya da meydanlardaki insanların neler yaptığını web kameralarıyla sanki yanlarındaymışçasına izleyebilirsiniz.

Haberleşme dünyasında bundan sonra ne gibi gelişmeler olmasını bekliyorsunuz? Siz nasıl bir haberleşme biçimi olmasını isterdiniz? Sonuç olarak, gerçekleşen gelişmeler insanları dünyanın gelecekteki durumuyla ilgili olarak farklı düşüncelere itmektedir. Bazıları bu gelişmelerin bölgeler arasındaki gelişme farklılıklarını ortadan kaldıracağına inanmakta, bazıları ise bilgiye sahip olanların ve bu gelişmelerin gerçekleşmesinde katkısı bulunanların lehine olarak gelişmişler ile gelişmemişler arasındaki uçurumun daha da açılacağından bahsetmektedirler. Gelecekteki durumun tüm insanlık için en yararlı hale gelmesi ise, bugün alınan kararların isabetli olması ve gelecekte yönetici durumuna gelecek olan sizlerin yaratıcılığıyla mümkün olacaktır.

 

Telekomünikasyon devriminin sizin yaşantınıza olan etkileri neler olabilir?

Telekomünikasyon Devriminin İşletmelere Etkileri

Günümüzde iş dünyasında bilgisayarlar yoğun olarak kullanılmaktadır. Bilgisayar kullanmayan bir işletmeden bahsetmek neredeyse olanaksız hale gelmiştir. İşletmeler, işlerini verimli biçimde yürütebilmek için bilgi sistemlerine ihtiyaç duyarlar. Bilgi sistemleri de birbirleriyle haberleştiklerinde bilginin paylaşımı artmakta, işlerin yürütülmesi son derece hızlı hale gelmektedir. Bir kez iyi bir bilgi sistemi altyapısı oluşturulduktan sonra işler hızlı ve verimli olarak yürütüldüğünden mesajların postayla iletilmesinde gecikmeler ve hatalar ortadan kalkmakta, kâğıt kullanımı ve uzun mesafe telefonu için harcanan paralardan tasarruf sağlanmaktadır. Bunların gerçekleşmesini sağlayan ise, bilgisayarların birbiriyle haberleşmesini sağlayan telekomünikasyon ve bilgisayar ağlarıdır.

Online süreçleme, işlem yapma, verilere doğrudan erişmek gibi günümüzün çağdaş bilgi sistemleri, telekomünikasyon teknolojilerinin yoğun olarak kullanılmasını gerektirmektedir. Telekomünikasyon iş yaşamında çok önemli bir yere gelmiştir; bu gelişme artan bir biçimde devam etmekte, yöneticileri telekomünikasyonla ilgili birtakım temel kavramları bilmeye zorlamaktadır. Günümüzde yöneticiler, alternatif iletişim teknolojilerinin kapasitelerini, maliyetlerini, kârlılık oranları ile bunların işletmelerin kârlılığına etkilerini bilmek ihtiyacını duymaktadırlar. Günümüzün yöneticileri gibi, gelecekteki yöneticiler de kariyerleri boyunca telekomünikasyonla ilgili birçok karar almak zorunda kalacaklardır.

Telekomünikasyonun Tarihsel Gelişimi

Şu anda içinde bulunduğumuz telekomünikasyon devriminin iki bileşeni bulunmaktadır. Bunlardan birincisi; iletişim teknolojilerindeki hızlı değişim ve bununla aynı derecede önemli olan ikinci bileşen ise; telekomünikasyon hizmetlerinin pazarlanması, kontrolü ve sahipliği konusudur.

İletişim teknolojilerinin bilgisayarla tanışması

Telefon teknolojisindeki değişimler telekomünikasyon endüstrisindeki değişimlere eşlik etmiştir. Önceleri, telekomünikasyon, sesin telefon hatları üzerinden iletilmesi anlamına gelirken; günümüzde aynı telefon iletişim hatları, dijital (sayısal) veri iletişimi, yani bilgisayarlarda bulunan verilerin ve bilgilerin bir yerden başka bir yere aktarılması için kullanılır hale gelmiştir. Bunları mümkün hale getiren ise bilgisayar dünyasında yaşanan gelişmeler ve bilgisayarın bireyler ve işletmeler tarafından çok yaygın olarak kullanılmaya başlanması ve kullanıcıların bir noktadan sonra kullandıkları bilgisayarların içindeki verileri bir noktadan diğer bir noktaya iletmek istemeleridir. Telekomünikasyon teknolojisindeki gelişmeler olmaksızın online bilgi sistemlerini, veriye uzaktan erişim gibi sistemlerini gerçekleştirmek mümkün olamazdı.

Telekomünikasyon Hizmetlerinin Sahipliği

İlk olarak telefonun icat edilmesinden bu yana geçen 120 sene boyunca telekomünikasyon ya devletin kontrolünde ya da kanunlarla sıkı bir şekilde denetlenerek özel firmalar tarafından tekel olarak yürütülmüştür. Amerika Birleşik Devletleri’nde, AT&T telekomünikasyonu tekeli altına alan en büyük kuruluşlardan biriydi. Avrupa ve dünyanın geri kalan kısmında da durum pek farklı değildi. ABD’deki bu tekelleşme durumunun ortadan kaldırılması için çalışmalar yapılmış, pazardaki tek kuruluşun parçalara ayrılması gereği ortaya konulmuştur. 1984 yılında tekel durumu pazardaki tek işletme olan AT&T’nin elinden alınmış ve telekomünikasyon sektörü rekabete açılmıştır. Amerika’da telekomünikasyon tekelinin son bulması, cep telefonları, özel uydu servisleri, telefon cevaplama sistemleri gibi yeni teknolojilerin ve cihazların gelişmesine ve pazarın daha da büyümesine yol açmış, olumlu bir büyüme ve gelişme sağlamıştır.

Türkiye’de ise benzer şekilde bir tekel halen bulunmaktadır; ancak, yakın zamanlarda bu durumun ortadan kaldırılması için bir yasa çıkarılmış ve Türk Telekomünikasyon A. Ş. adı ile Türkiye’de bütün iletişim hizmetlerinden sorumlu olan kurumun özelleştirilmesi sürecine girilmiştir.

Türkiye’de Telekomünikasyon Hizmetlerini Düzenleyen Kuruluşlar

Haberleşme alanında meydana gelen olağanüstü gelişmeler sayesinde, insanlar zamanlarını en iyi ve verimli bir biçimde kullanabilme fırsatı yakalamışlardır. Türkiye’de de haberleşme faaliyetleri, ekonominin en temel hizmet sektörlerinden biri haline gelmiştir. Ülkemizde serbest rekabet ortamında ucuz, hızlı, kaliteli ve güvenli hizmetler sunan, kullanıcıya alternatif seçim olanakları tanıyan telekomünikasyon, radyo, televizyon ve bilgi ağlarının; çağdaş dünyayla bütünleşmeyi ve bilgi çağı toplumuna uyumu sağlayacak şekilde kurulması ve geliştirilmesi temel amaçtır ve bu doğrultuda çalışmalar devam etmektedir. Özellikle, 1980 sonrasında dünyanın en ileri ülkelerinde bulunan haberleşme teknolojileri Türkiye’ye getirilmiş ve ülke insanlarının bu imkanlardan yararlanması sağlanmıştır. Çağın gerektirdiği haberleşme hizmetlerinin daha etkin hale getirilmesi için posta ve telekomünikasyon hizmetleri birbirinden ayrılmış; Posta işletmesi Genel Müdürlüğü ve Türk Telekomünikasyon A. Ş. müstakil olarak hizmet vermeye başlamıştır. Türk Telekom’un özelleştirilmesi çalışmaları ise son yıllarda hızlandırılmıştır.

Ülkemizde haberleşme sektöründe düzenleyicilik işlevini uzun süredir Telsiz Genel Müdürlüğü (TGM) yürütmektedir. TGM haberleşmenin radyo frekansıyla ilgili faaliyetlerinde düzenlemeyi yapan kuruluştur. Ulaştırma Bakanlığına bağlı olarak çalışmakta, ulusal düzeyde radyo frekans spektrumunun planlanması, frekansın çeşitli hizmetlere ve kullanıcılara tahsisi görevini uzun yıllardır yürütmektedir. Türk Telekomünikasyon A. Ş. nin özelleştirme kapsamına alınmasından sonra, sektörü düzenlemek üzere Haberleşme Genel Müdürlüğü (HGM) kurulmuştur. Türk Telekomun özelleştirilmesinin önünü açan 6. 5. 1995 tarih ve 4107 sayılı yasa ile daha önce Ulaştırma Bakanlığının bünyesinde yer alan Haberleşme Dairesi Başkanlığının yapısında değişiklikler yapılmış ve yine bakanlığa bağlı bir düzenleyici kuruluş olarak HGM kurulmuştur. Yasanın beşinci maddesinde HGM’ nin görevleri “telekomünikasyon iletmeciliği yapacak sermaye şirketlerinin yeterlilik şartlarını düzenlemek, lisans belgesi vermek ve denetletmek; telekomünikasyon terminal cihazlarına tip ve uygunluk onayı vermek ya da verdirmek” olarak tanımlanmıştır. Son zamanlarda özel radyo ve TV istasyonlarının artmasıyla birlikte yayın kuralları ve frekans kirliliğinin önlenmesi konusunda düzenlemeyi gerçekleştirmek üzere, 1994′te Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) kurulmuştur. Ülkede elektronik medya alanında serbest rekabet ortamının tesis edilmesiyle özel radyo ve TV kanalları son yıllarda hızlı bir artış göstermiştir. Radyo Televizyon Üst Kurulu tarafından özel ve kamu kanallarının frekans planlaması tamamlanarak yerel bazda özel televizyon kanallarına lisans verilmeye başlanmıştır.

Bilgi Otoyolu

Bilgisayarların telekomünikasyon sektöründe kullanılmaya başlanılması ve rekabetin artmasıyla birlikte, telefon şirketleri geleneksel ses iletiminin yanı sıra, haberler borsa bilgileri, televizyon programları gibi birçok müşterilerine değer katacak h hizmeti sunmaya başlamışlardır. Örneğin, cep telefonuyla iletişim için gerekli altyapıyı özel şirketler kendileri oluşturmuşlardır, günümüzde cep telefonları kullanarak pek çok bilginin size anında ulaşmasını sağlayabilirsiniz. Türk Telekom, Turkcell, Vodafone, Avea gibi cep telefonu iletişimini sağlayan telekomünikasyon işletmelerine bakarsınız, ne kadar farklı bilgiler sunduklarını görebilirsiniz. Tüm işletmelerin çabaları, bilgi otoyolu denilen her türlü bilginin, eğitim ve eğlence olanağının evlerimize ve iş yerlerimize, parmak uçlarımıza ulaşmasını sağlayan yüksek hızda ve boyuttaki dijital telekomünikasyon ağlarının oluşturularak bunların işlerin yürütülmesi için verimli şekilde kullanımının sağlanmasıdır.