Perakende Okulum Mağazacılığı Uzmanından Öğrenin
Kalite Belgesi
Kalite belgeleri genellikle bir ürün için ya da o ürünü üreten sistem için verilir. Ülkemizdeki işletmelere kalite belgesini Türk Standartlar Enstitüsü (TSE) ve çeşitli özel kuruluşlar vermektedir. Bu kuruluşların belge verme yetkileri ISO (Uluslar arası Standartlar Örgütü) tarafından yetkilendirilen Milli Kalite Konseyi tarafından denetlemektedir.
Belgelendirme için başvuruda bulunan kurumun yetkilileri ile belge vermeye yetkili kuruluşun ilgili uzmanları bir görüşme yaparlar. Bu ön görüşme, kurumun gerekli hazırlıkları yapmış olduğu izlenimini yaratırsa, ilgili uzmanlar (denetleyiciler) kurumdan kaliteyle ilgili belgelerini isterler. Kurumun “Kalite Güvence Kılavuzu” ve ilgili belgelerini inceleyen uzmanlar bunları yeterli bulurlarsa, kalite denetimi yapmaya karar verirler. Eğer belgeleri yetersiz bulurlarsa, kurumun gerekli yeterliliği sağladıktan sonra tekrar başvuru yapmasını isterler.
Belgeleri yeterli bulunan kuruma kalite denetimi uygulanır. Bu denetimde, uzmanlar belgelerde yazılı olanların gerçekte uygulanıp uygulanmadığını kontrol ederler. Eğer uygulamaları yeterli bulurlarsa, kuruma kalite belgesini verirler; yeterli bulmazlarsa, gerekli düzenlemeleri yapmaları için süre tanırlar. Verilen süre içinde kurum hazırlıklarını tamamladıktan ve gerekli iyileştirmeleri yaptıktan sonra, ikinci denetim yapılır, yeterlilik sağlanmışsa, kalite belgesi verilir.
ISO 9000’e göre alınan bir belgenin geçerlilik süresi üç yıldır. Ancak her yıl ara denetimler yapılarak sistemin devamlılığı izlenir. Ayrıca yıl içinde rutin iç denetimleri yapmak üzere kurum içinden, iç denetim konusunda eğitimli personel görevlendirilir.
ISO 9000 standardı nedir? ISO 9000 serisiyle tanımlanan ve 20 adet standarttan oluşan uluslararası standart, kalite yönetimi için bir norm olarak kabul edilir. ISO 9000 gerek bir kalite sistemi oluşturmak gerekse, mevcut bir kalite sistemini değerlendirmek amacıyla kullanılabilen bir kalite yönetim sistemi modelidir. Ürün ya da hizmet üreten herhangi bir işletmenin bu modeli uygulaması, uluslararası kabul gören standartlara uyduğunu ve bir sistem bilincini geliştirdiğini gösterir. ISO 9000 standartları serisi ürünün değil, o ürünü üretecek sistemin kalitesini belgeler. Sistem standardı olduğu için bir kuruluşun tümünü kapsaması gerekmez. Bu standart, işletmenin vaadettiği kaliteyi etkili bir şekilde üretmesi için yönetim sistemini nasıl kurabileceğini ve nasıl belgelendirebileceğini gösterir. ISO 9000 serisi Tablo 8.2’de görülen standartlardan oluşmaktadır.
Kalite Ödülü
İşletmeler TKY uygulamalarında doğru yolda olduklarını görmeyi isterler, ancak bunu görmelerini sağlayacak somut bir ölçüt yoktur. Bu konuda iddialı olanlar çeşitli kuruluşlar tarafından verilen ödül kriterlerini yerine getirmeye çalışırlar. İşletmelerin toplam kalite konusundaki gelişimlerine yönelik olarak yapılan denetimler, ödül organizasyonlarının denetimi ve danışmanlar tarafından yapılan denetimlerdir. Dünyada çeşitli kuruluşlar tarafından kalite ödülleri verilmektedir. Bu ödüllerden her biri farklı kriterlere uymayı gerektirir. Bunlardan en eskisi Deming ödülleri, Amerikan Standartları Müessesesi tarafından verilen Malcolm Baldridge National Qualitiy Award (MBNQA) ve Avrupa Kalite Vakfı tarafından verilen kalite ödülleridir. Ülkemizde de TÜSİAD ve KalDer birlikte bir kalite ödülü vermektedir.
Kurumsal Mükemmellik anlayışının yaygınlaştırılması ve bu alanda başarılı örneklerin ortaya çıkarılarak kazanılan deneyimin paylaşılması amacıyla 1993 yılından bu yana yürütülen Ulusal Kalite Ödül süreci, ülkemizde bu açıdan gelinen aşamaya önemli katkılarda bulunmuştur. Ulusal Kalite Ödülü değerlendirmeleri, Avrupa Kalite Ödülü’nde de kullanılan EFQM Mükemmellik Modeli esas alınarak ve bu konuda özel yetiştirilmiş değerlendiricilerden oluşan ekipler tarafından yapılmaktadır. On aylık bir süreye yayılan bu değerlendirme sürecinin ayrıntılarının KalDer’ den ya da KalDer web sayfasından elde edilmesi mümkündür.
http://www.kalder.org
Ulusal Kalite Ödülü;
1. İşletme,
2. Kamu ve
3. Sivil Toplum Kuruluşları kategorisi olmak üzere 3 ana kategoride verilmektedir.
İşletme Kategorileri 4 alt kategoriden oluşmaktadır.
Bunlar:
1. Büyük Ölçekli Kuruluşlar (Çalışan sayısı 250’nin üstünde),
2. Operasyonel Birimler,
3. Bağımsız KOBİ (Çalışan sayısı 250’den az, küçük ve orta büyüklükteki işletme)’ler ve
4. Bağlı KOBİ (Çalışan sayısı 250’den az ve hisselerinin %25 veya daha fazlası bir holding veya gruba ait olan küçük ve orta büyüklükteki işletmeler)’lerdir.
Kamu Kategorileri de;
1. Sağlık Hizmetleri Kategorisi,
2. Eğitim Hizmetleri Kategorisi ve
3. Kamu Yönetimi ve Hizmetleri Kategorisi şeklinde 3 alt kategoriden oluşmaktadır.
(http://www.kalder.org/page.asp?PageID=154. Erişim tarihi: 08.04.2005)
Kalite Ödülü için başvuruda bulunan şirketler, kalite yönetimlerine ilişkin verileri derleme ve gözden geçirme şansını bulurlar. Bu kuruluşlar için çağdaş kalite anlayışına uygunluk açısından ciddi bir denetim geçirirken, denetim olumsuz sonuçlansa dahi, tarafsız bir gözle değerlendirilme olanağına kavuşmuş olurlar. Kalite Ödülü’ne başvuru sonucunda, örgütün iyileştirme faaliyetlerine bakış açısı genişletilecek, kısıtlı zamanda, çalışılarak ortak amaçlar paylaşılacak, takım ruhu ve çalışması geliştirilecek, çalışanların TKY bilinç düzeyi artırılacak ve birçok kişinin hazırlıklarda rol almasıyla paylaşım ve sahiplenme sağlanacak ve bütün bunların sonucunda başvurunun kendisi başlı başına bir eğitim ve iletişim aracı olarak etkin bir rol üstlenecektir. Ayrıca, çalışmalar sonucunda değerlendirmeleri gerçekleştiren ekip tarafından hazırlanan rapor, kuruluşun kalite yönetimi uygulamalarına önemli katkıda bulunacaktır.
Kazanan kuruluş açısından bu ödül bir prestij sembolüdür. Bu kuruluş, ödülün logosunu belirlenen kurallar çerçevesinde, her türlü tanıtımlarında ve reklamlarında kullanılabilir. Doğal olarak kuruluşun TKY’deki başarısının bu suretle onaylanmış olması, kendilerini mükemmel bir tedarikçi olarak tanıtabilmelerine olanak sağlar. Ödül kazanan kuruluş, ödüle hak kazanmasının ardından gerçekleştirilecek kongre, seminer ve panel türü platformlarda, Türkiye’de TKY’de önde gelen kuruluşlardan biri olarak yer alır, deneyimlerini diğer kuruluşlarla paylaşır. Bu yolla müşteri potansiyelini artırabileceği gibi, yeni iş olanaklarına da ulaşabilir. Ayrıca kuruluşun çalışanlarında varolan kalite bilinci daha da gelişir, kalite konusunda elde edilen bu üstün başarı, kuruluşun çalışanları için haklı bir gurur ve motivasyon kaynağıdır. Hizmeti alan veya kullanan (Vatandaş, müşteri) de hızlı, ucuz, kaliteli hizmet elde eder, bürokrasinin ve ilgili süreçlerin olumsuz etkilerinden kurtulur ve yaşam kalitesi yükselir.
