Mekânın ve Zamanın Dili

Mekânın iletişimde çok önemli bir yeri vardır. Mekân, iletişimde genellikle çok örtülü biçimlerde etkili olduğundan önemi ve iletişimdeki değeri pek anlaşılmaz. Oysa iletişim ortamını oluşturan temel etkenlerden birisidir. Çok büyük veya küçük, kalabalık ya da çok ıssız yerler iletişim üzerinde değişik etkilerde bulunur. Bir odanın düzenlenişi, mobilyaların biçimi, rengi, oturuluşun düzeni gibi mekânsal özellikler kişiler arası iletişim üzerinde etkili olur.

Mekânı ilişkiler ve iletişim bağlamında inceleyenler, her insanda bir kişisel mekân algısının bulunduğunu ileri sürerler. Kişisel mekân, insanın kendi gövdesinin derinin yüzeyi ile sınırlanmadığı düşüncesine dayanır. Bu, “özelleştirilmiş mekân” kişi için, korunma, savunma ve davranışlarını düzenleme alanı olduğundan duygusallıkla yüklüdür. Zaman kişiler arası iletişimin bir parçasıdır. Her toplumun bir zaman algısı ve anlayışı vardır. Bazı toplumlarda zaman, harcanacak kadar boldur, bazılarında ise “vakit nakittir”. Birinci durum geri kalmış ve gelişmekte olan ülkelerde geçerli iken, ikinci durum gelişmiş ülkeler için geçerlidir, başka deyişle üretim süreci ile yakından ilgilidir.

Bir yerde zamanında bulunmak ya da bulunmamak genelde kişiye verilen önemi gösterir. Resmi ilişkilerdeki gecikmenin kabul edilebilirlik sınırı ile arkadaş ilişkilerindeki aynı değildir. Buna bağlı olarak özür dilemenin ve açıklama yapmanın biçimi de ölçü olarak farklı olur. Uzun süreli ya da yinelenen gecikmeler, hareket ya da sorumsuzluk olarak değerlendirilir.