İnsan Kaynakları Yönetimini Etkileyen Çevre Unsurları

 

İKY’yi etkileyen çevre unsurlarını ayırt etmek.

İKY, işgörenin verimliliğini artırmak ve çalışma yaşamının kalitesini yükseltmek çabası içindeyken, çevrenin etkisi ve baskısı altında kalır. Toplumun değişen değer yargıları ve standartları hem işletmeyi hem de işgörenin işletmeden beklentilerini değiştirir. Başarılı bir İKY, bu beklentilere duyarlı olmak ve üst yönetimi uyarmak zorundadır. Çevre faktörlerini iç ve dış çevre unsurları olarak ikiye ayırmak mümkündür.

İç Çevre Unsurları

İşletmenin yapısından kaynaklanan, kontrol edilebilir faktörlerdir.
– Bireysel nitelikler: İşgörenin ihtiyaçları, beklentileri, motivasyonu, eğitimi, algılama yeteneği.
– İş nitelikleri: İş güvencesi, iş yükü, işi oluşturan görevlerin niteliği ve çalışma ortamı.
– Bireylerarası ilişkiler: Biçimsel ve biçimsel olmayan gruplar, iletişim yoğunluğu, önderlik.
– Örgütsel özellikler: Üst yönetimin insan kaynaklarına verdiği önem, örgütün büyüklüğü, işkolu ve gelişme hızı, yönetim biçimi, hiyerarşik yapı, örgütsel iklim.

Dış Çevre Unsurları

İşletmenin faaliyet gösterdiği çevreden kaynaklanan, göreceli olarak kontrol edilemeyen unsurlardır.
– Dış kaynaklar: İşletmelere nitelikli işgücü sağlayan arz kaynakları ( üniversiteler, sendikalar vb. )
– Rakipler: Aynı pazarı paylaşan diğer işletmeler
– Yasalar: 1475 sayılı İş Kanunu, 2821 Sayılı Sendikalar Kanunu, 2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmeleri, Grev ve Lokavt Kanunu, 501 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, 657 Sayılı Devlet Memurları kanunu.

Örgütsel özelliklerin, İKY işlevleri üzerinde doğrudan ve dolaylı etkileri vardır. Örneğin, işletmenin büyüklüğü, işletmede insan kaynaklarından sorumlu bir birimin bulunup bulunmamasını doğrudan etkileyecektir. Küçük bir işletmede İKY’den sorumlu bir birime ihtiyaç duyulmazken, binlerce kişinin çalıştığı bir işletmede İKY’nin her bir işlevi için ayrı ayrı uzmanlaşmış bir birime ihtiyaç duyulacaktır. Aynı şekilde işletmenin faaliyet alanı, işletmede çalışacak işgörenin niteliklerini doğrudan etkileyecektir. Faaliyet alanından dolayı yüksek nitelikli işgörene ihtiyaç duyan bir işletmedeki İKY uygulamaları, niteliksiz işgören ihtiyacı daha yoğun olan bir işletme ile aynı olmayacaktır. Bunun nedeni, her iki işletmede çalışanların birbirlerine kıyasla farklı ihtiyaçları, beklentileri ve değer yargıları olmasıdır. Örneğin birinci işletmede çalışanların, büyük bir olasılıkla, başarı ve özgürlük ihtiyaçları ön planda olurken, ikinci işletmedeki işgörenlerin güvenlik ihtiyaçları daha ağır basacaktır.