Ana Sayfa / + 1. Mağaza merkez Yönetimi / Finansal Tablolar: Gelir Tablosu & Bilanço

Finansal Tablolar: Gelir Tablosu & Bilanço

Finansal kararlar, perakende mağaza yönetimi karar alma sürecinin ayrılmaz ögelerinden biridir. Finans yöneticisi, finansal verileri kullanarak, mağazanın başarı derecesini ölçer. Bununla birlikte finansal sorumluluklar sadece finans yöneticisini ilgilendirmez. Mağazanın her çalışanı, mağazanın performansından sorumludur. Mağaza performansının ölçülebilmesi, rakip mağazalarla karşılaştırma yapılabilmesi, kanuni yükümlülüklerin yerine getirilebilmesi için faaliyetlerin sayısal olarak tanımlanması gerekir. Ekonomik faaliyetlerin izlendiği finansal araçlara genel olarak finansal tablolar denir. En çok bilinen ve kullanılan finansal tablolar ise gelir tablosu ve bilançodur. İzleyen alt başlıklarımızda iki perakende mağazanın verileri kullanılarak gelir tablosu ve bilanço açıklanarak, mağazanın performansını ölçmede nasıl yorumlanacağı açıklanacaktır.

 

Gelir Tablosu

Gelir tablosu, mağazanın belli bir dönemdeki finansal performansını özetleyen bir tablodur. Genellikle 1 Ocak-31 Aralık tarihleri arasındaki dönemi kapsar. Tablo 4.1′de A ve B mağazalarının gelir tabloları yer almaktadır.

Net Satışlar: Brüt satışlar ile satışlardan indirimler arasındaki farkı ifade eder. Brüt satışlar, mağazanın esas faaliyetleri çerçevesinde satılan mal ve hizmetlerin satış faturalarında yazılı tutarlarından oluşur. Satış iadeleri; satış iskontoları, satıcı tarafından, alıcı hesabına, malın sevki sırasında ödenen giderleri ifade eden ve satılan mallara ait olan sevk giderleri, satılan malların hatalı ve eksik olması ya da taşıma sırasında hasara uğramış olması nedeniyle yapılması zorunlu giderleri kapsar.

 

.

Satışlar, perakende mağaza işletmeciliğinin performansını ölçmede önemli bir ölçüttür. Satışların düzeyi kadar, satışların yıllar içerisindeki büyüme oranı ve net kâr marjı da takip edilmesi gereken diğer göstergelerdir.

Brüt Kâr: Brüt kâr, perakende mağaza sektöründe çok önemli bir göstergedir. Faaliyet giderleri göz önüne alınmadığında, mağazanın satışlarını yaparken ne kadar kâr sağladığını gösterir.

Brüt kâr rakamı, mutlak olarak gösterilebileceği gibi yüzde şeklinde de ifade edilebilir. Yüzde şeklinde ifade etmek, geçmiş yılların ve diğer mağazaların performansını karşılaştırma yapmaya daha elverişlidir.

A Mağazasının net satışları ve brüt kârı, B Mağazasına göre daha fazla olmasına rağmen, yüzde olarak bakıldığında B’nin brüt kâr marjı A’ya göre daha yüksektir. İlk bakışta, B’nin performansının daha iyi olduğunu söyleyebiliriz.

Giderler: Mağaza faaliyetlerinin aksamadan sürdürülebilmesi için birtakım giderlerin yapılması gerekmektedir. Bu giderleri faaliyet giderleri ve faiz giderleri şeklinde ikiye ayırabiliriz.

A Mağazasının toplam giderleri 1.820.000 TL, B Mağazasının 730.000 TL’dir. A Mağazası faaliyetlerini yürütürken daha fazla gider yapmıştır. Ancak diğer mağazalarla karşılaştırma yapabilmek için giderlerin de net satışlara oranlanarak yüzde şeklinde ifade edilmesi gerekir.

Mutlaka Okumalısın!  Portföy Analizlerinin Tanımı ve Önemi

A Mağazasının toplam giderleri B Mağazasına göre mutlak olarak daha fazla olmasına rağmen, toplam giderler net satışlarla oranlandığında, A mağazasının toplam giderlerinin net satışlara göre daha düşük olduğunu görüyoruz.

Perakende Mağazalarının Faaliyet Giderleri

– Perakende Pazarlama gider yerlerinin kullandığı çeşitli malzeme giderleri
– Perakende Pazarlama gider yerlerinde çalışan personele ödenen ücret ve maaşlar
– Perakende Pazarlama faaliyeti ile ilgili dışarıdan alınan hizmetler
– Bayilere dağıtım giderleri
– Taşıma giderleri
– Satış komisyonları
– Sigorta giderleri
– Reklam ve satışları teşvik giderleri
– Kira giderleri
– Seyahat giderleri

Net Kâr: Net kâr, mağazanın toplam performans ölçüsüdür.

Net kâr vergi öncesi veya vergi sonrası olarak ifade edilebilir. Vergi sonrası net kârın kullanılması daha yararlıdır. Net kâr marjı, aynı brüt kâr marjında olduğu gibi yüzde şeklinde de hesaplanabilir.

Net kâr, mağazanın tüm işlemlerinin kârlılığını ölçerken, brüt kâr marjı sadece ticari faaliyetlerin kârlılığını ölçmektedir. A Mağazasının vergi sonrası net kâr marjı %1,4, B Mağazasının %4,6 olarak hesaplanmıştır. B Mağazası net satışlara kıyasla daha fazla faaliyet gideri yapmasına rağmen, A Mağazasına göre daha iyi performans göstermiştir.

Bilanço

Bilanço bir mağazanın belirli bir tarihte sahip olduğu varlıklar ile bu varlıkların sağlandığı kaynakları gösteren finansal tablodur. Gelir tablosu, belirli iki tarih aralığındaki faaliyet sonuçlarını gösterirken, bilanço belirli bir tarihteki varlık, kaynak durumunu göstermektedir.

Bilanço, aktif (varlıklar) ve pasif (kaynaklar) olmak üzere iki bölümden oluşur. Her zaman aktiflerin pasiflere eşit olması gerekir. Varlıklar, dönen varlıklar ve duran varlıklardan meydana gelirken, kaynaklar; yabancı kaynaklar ve öz kaynaklardan meydana gelir.

 

 

Dönen Varlıklar: Hazır değerler ile bir yıl içerisinde nakde dönüştürülebilecek alacaklar, stoklar gibi varlıklardan oluşur.

Hazır Değerler ve Menkul Kıymetler: Hazır Değerler ve Menkul Kıymetler, nakit değerlerden ve her an nakde dönüşebilecek değerlerden oluşur.

Alacaklar: Satışlarını kredili yapan mağazaların, müşterilerinden olan alacaklarını gösteren hesaptır. Bu dönen varlık kalemi, bazı perakende mağazalarda büyük olabilir. Perakende Pazarlama açısından bakıldığında, müşterilere kredi imkânlarının daha kolay şartlarla sağlanması, satışları artırıcı etki yaratır. Ancak finansal açıdan bakıldığında, kredili satış yapmak mağaza için maliyetli bir yoldur. Çünkü peşin satış yapıldığında, tahsilâtlar yeni yatırımlarda kullanılabilir ya da mağazanın kredi kullanma gereksinimi azalır. Oysa kredili mal satışında, mağaza alacakları finanse etmek zorunda kalacaktır. İhtiyaç duyduğu kaynakları belli bir faiz ödeyerek, finansal kurumlardan temin etmek zorunda kalacaktır. Bunun dışında, alacakların takip edilmesi gereklidir. Bunun için istihdam edilen personel ve yapılan ekipman yatırımı mağaza için ilave gider unsurudur. Alacakların zamanında tahsil edilememesi ya da hiç tahsil edilememesi de mağaza için ayrı bir sorundur.

Mutlaka Okumalısın!  personel Ödül Ceza Sistemi nasıl kurulmalı

Alacakların mağaza için getireceği olumsuzlukları hafifletmek için aşağıdaki önlemlere başvurulabilir: – Satışlar kredi kartıyla yapılabilir,
– Peşin satışlarda müşterilere büyük iskontolar yapılabilir,
– Peşin satışlar özendirilebilir,
– Kredili satışlar yakın denetime alınabilir.

Stoklar: Stoklar, perakende mağazalarında en önemli varlıklardır. Stoklar, A Mağazasının toplam aktiflerinin yaklaşık %50′ini, B Mağazasının toplam aktiflerinin yaklaşık %25′ini oluşturmaktadır.

Stok devir hızı, stokların ne kadar etkin kullanıldığını değerlemede kullanılır ve aşağıdaki formülle hesaplanır:

Ortalama stoklar, maliyet bedeliyle değil, satış fiyatıyla formülde kullanılmalıdır. Stok devir hızının yüksek olması arzu edilir. Stoklar mağazaya gelir, bir süre mağazada kalır, sonra satılır. Stok devir hızı, stokların bir yılda kaç kez mağazaya girip çıktığını gösteren bir kavramdır. B Mağazasının stok devir hızı, A’nınkinden daha düşük çıkmıştır.

Perakende mağazalarda, stok devir hızını etkileyen birçok faktör vardır. Birincisi, perakende mağazalarda çabuk bozulabilen çok sayıda ürün olabilir. Bunlar bozulmadan bir an önce satılmalıdır. İkincisi, perakende mağazada satılan bu ürünler birçok mağazada satılmaktadır. Bu nedenle fiyat rekabeti fazladır. Bu ürünlerin stok devir hızı yüksek olmalıdır. Stok devir hızını yükseltebilmek için ya rekabetçi fiyatlarla satışlar artırılmalı ya da çok fazla stok bulundurulmamalıdır. Üçüncüsü, perakende mağazalarda aynı üründen birçok marka ve çok farklı boyutlarda ürün vardır. Örneğin, 3 farklı boyuttaki üç farklı ketçap markası için 9 stok devir hızı hesaplanmalıdır. 3 farklı gömlek markası, 4 farklı beden ve 10 farklı renk için 120 stok devir hızı hesaplanmalıdır. Dördüncüsü, giyim ürünleri satan mağazalarda sipariş verme süresi ortalama altı ay iken, gıda ürünleri satan mağazalarda bu süre 1 gün ile 1 ay arasında değişmektedir. Bu nedenle giyim ürünleri satan mağazaların stok devir hızı, gıda ürünleri satan mağazaların stok devir hızından daha düşüktür.

Dönen Varlık Döngüsü: Dönen varlıklar arasındaki ilişki şekilde gösterilmektedir. Nakit, stokların satın alınmasında kullanılır. Stoklar peşin ya da kredili satılır. Kredili satıldığında alacaklar artar. Alacaklar tahsil edildiğinde, nakde dönüşür. Nakit tekrar stokların satın alınmasında kullanılır.

Mutlaka Okumalısın!  Hukuksal Konulara İlişkin Politikalar

Mağaza yöneticileri dönen varlıkların verimliliğinin farkında olmalıdır. Stoklar, en önemli varlıklardır. Stok olmazsa satış da olmaz. Alacaklar, bazı perakendeciler için işlerin yürütülmesi için gereklidir ancak doğrudan üretken değildirler. Nakit, günlük giderlerin yapılması için gerekli olduğundan, perakendeciler belli bir miktar nakit bulundurmak zorundadır.

Sabit Varlıklar: Sabit varlıklar, mağazada bir yıldan daha uzun süre kullanılan, eskiyen, amortisman ayrılan ve bir yıldan daha uzun sürede nakde dönüşen varlıklardır.

Sabit varlıklara yapılan yatırımlar genellikle yüksektir. Sabit varlıklar bir kez edinildiğinde uzun yıllar kullanılır. Bu nedenle sabit varlıkların devir hızı dönen varlıkların devir hızına göre daha düşüktür.

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar: Mağazanın kaynakları arasında yer alan kısa vadeli yabancı kaynaklar bir yıl içerisinde ödenmesi gereken borçlardır. En önemli kısa vadeli yabancı kaynaklar satıcı kredileri, banka kredileri ve ertelenmiş yükümlülüklerdir.

Satıcı kredileri, mağaza yöneticilerinin kredili mal alımından kaynaklanan borçlarıdır. Gıda ürünleri satan mağazaların satıcılara olan borçları, dayanaklı tüketim malzemeleri satan mağazaların borçlarına göre daha fazladır. Banka kredileri, mağazaların banka gibi finansal kuruluşlardan aldıkları borçlardır. Bu borçlara karşılık faiz ödenmektedir.

Ertelenmiş yükümlüklere ödenecek vergiler, sigorta primleri, kiralar örnek verilebilir.

Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar: Uzun vadeli yabancı kaynaklar mağazanın bir yıldan daha uzun sürede ödemek zorunda olduğu borçlardır. Aynı kısa vadeli yabancı kaynaklarda olduğu gibi, satıcı kredileri, banka kredileri ve ertelenmiş yükümlülük şeklinde olabilir.

Öz Kaynaklar: Öz kaynaklar mağaza sahiplerinin yatırmış olduğu sermayedir. Başka bir deyişle, öz kaynaklar yabancı kaynak niteliğinde değil, mağazanın kendi kaynağıdır. Öz kaynaklar anonim ortaklıklarda hisse senetleriyle temsil edilir. Hisse senetleri bir ailenin kontrolünde olabileceği gibi, halka açık da olabilir. Mağazalar kaynaklarını artırmak için yeni hisse senedi ihraç ederler. Küçük yatırımcılar bu hisse senetlerine yatırım yaparak, mağazanın kârından hisseleri oranında kâr payı alırlar.

 

Finansal Kaldıraç: Finansal kaldıraç, mağaza varlıklarının yüzde kaçının yabancı kaynaklarla finanse edildiğini gösterir. İşletmeye kredi verenler bu oranın düşük olmasını isterken, mağaza sahipleri bu oranın belli bir düzeye kadar büyük olmasından yanadırlar. Gelişmiş ülkelerde bu oranın %50′nin altında olması arzu edilir. Ancak ülkemiz gibi gelişmekte olan ülkelerde bu oran %70′lere kadar çıkmaktadır.

.

 

Kontrol Et

Stratejik Kontrol ve Değerlendirme İçin PİMS Analizi ve Fortune Ölçütleri

Birçok düşünüre göre sağlıklı bir başarı kontrolü ve ölçümü yapabilmek için, rakiplerin başarılarını da dikkate …