Bürolarda Yapılan Çalışmanın Niteliğine Göre Yerleşim Tipleri

Büronun örgüt yapısı ve yapılan çalışmanın niteliği bina yerleşiminde en önemli unsurlardan biridir. Tablo 5.1’de farklı çalışma tipleri ve alan kullanım özellikleri yer almaktadır. Bu tabloda da görüldüğü gibi yapılan işin niteliği, yukarıda sıralanan ilkeler doğrultusunda büro alan yerleşiminin nasıl olacağını yönlendirmektedir. Bürolarda yapılan farklı çalışma tipleri şöyle özetlenebilir:

• Etkileşim düzeyi ve bağımsızlık düzeyi düşük çalışmalar: Bürolarda bazı işler, düşük etkileşim düzeyi ve düşük bağımsızlık (otonomi) gerektiren rutin süreçlerle çalışan bireylerle karakterize edilir. Bu tür çalışmalar genellikle 24 saatlik mesaili bir çalışmayı gerektirir ve bu çalışmaları yapan büro personeli düzenli bir mesai yapısına sahiptir. İşyeri ortamı tipik olarak tek tiptir, açık plandır, gizlenmiştir, etkin nezareti mümkün kılar ve kişisellikten uzaktır. Tipik örgütler ya da çalışma grupları tele satış, veri girişi ya da süreçlemesi, rutin bankacılık işlemleri, finansal ya da idari faaliyetler ve basit bilgi servisleridir.

• Etkileşim düzeyi düşük, bağımsızlık düzeyi yüksek çalışmalar: Bazı büro işleri bireylerle uyumlaştırılmış, çok az etkileşimi olan, konsantre çalışmalarla tanımlanır. Yüksek düzeyde bağımsızlığı olan insanlar, sürekli farklı gruplarda çalışırlar. İş örnekleri düzensizdir ve genellikle bir çalışma gününe yayılmıştır. Bu tür işlerin evde, müşterilerin bürolarında ya da gezgin olarak yapılması mümkündür. Her birey tipik olarak ya ilişik bir odaya ya da daha çok açık plan bürolarda yüksek düzeyde gözlemlenebilir iş istasyonlarına yerleştirilir. Her bireyin iş yeri çeşitli karmaşık görevleri yapabilmesini sağlayacak şekilde tasarlanmıştır. Çalışmanın tek tek ve düzensiz işleri içermesi nedeniyle bu tür işleri yapan personelin çalışma ortamlarını paylaşmaları mümkündür. Bu gurupta yer alan çalışmalara tipik olarak muhasebecilerin, avukatların, istihdam danışmanlarının ve bilgisayar uzmanlarının çalışmaları örnek olarak verilebilir.

• Yüksek düzeyde etkileşimli ve yüksek düzeyde bağımsızlık gerektiren ekip çalışmaları: Bazı büro işleri ekip çalışmasıyla ve insanlar arasında yüksek düzeyde etkileşimle tanımlanır. Fakat bu türde yüksek düzeyde bağımsızlık gerekli değildir. Bu tür çalışma alanları grup çalışması için düzenlenir ve genellikle grup odaları ya da açık plan büro şeklinde olabilir. Ortamlar normal olarak bireysel büro personelinin kendi masalarında oturacakları varsayılarak düzenlenmiş olmasına rağmen, toplantılar ve proje çalışmaları için ve yazıcı, kopyalayıcı ya da diğer özel teknik olanaklar sağlayan donanımın paylaşılması için lokal yardımcı alanlara ulaşmak zorundadırlar. Görevler genellikle kısa dönemlidir ve yoğundur. Bazen uzun zaman çalışmayı gerektirir ve daha çok ekip çabalarını içerir. Bu gruba giren tipik çalışma örnekleri sigortacılık işleri, bazı medya çalışmaları (özellikle radyo ve televizyon), reklamcılık ve halkla ilişkilerdir.

• Bilgi işçilerinin çalışması: Bazı büro işleri, bilgi işidir ve bu işleri yapanlar bilgi işçileri olarak tanımlanır. Bu tür işler veri/bilgi yönetiminin üstünde yer alan büro işleridir. Bunlar sadece mantıklı yargılama ve zekâ kullanılarak yapılabilir ve yaratıcılık gerektirir. Tipik olarak bu tür örgütlerdeki çalışma hem yüksek düzeyde bağımsızdır, hem de yüksek düzeyde etkileşimlidir. Çalışma kapsamında yer alan işlerin bir iş gününe (ya da daha uzun bir zaman dilimine) yayılarak aralıklarla yapılması eğilimi vardır. Hem bireylerin konsantre olmalarını sağlayacak hem de etkileşimli ekip çalışmasını mümkün kılacak ortamların paylaşılması büyük önem taşır.

Bireyler ve ekipler kendileri için ayrılan alanı, bir ihtiyaç temeline dayalı olarak, çeşitli ve çok sayıda araçların avantajından da yararlanabilecekleri yerlerde hareket ederek kullanırlar. Paylaşımın nasıl olacağı açık bir şekilde tanımlanmış olabilir ya da bireylerden bazıları büro dışındayken büroda kalanlar tarafından kullanılması şeklinde gerçekleşebilir. Bu tür çalışmaların yapıldığı örgütlerin tipik örnekleri reklam ve medya şirketleri, bilgi teknolojisi şirketleri ve danışmanlık firmalarıdır. Bu tür örgütler genellikle entelektüel düzeyi yüksek personele sahiptirler; çalışma süreçlerinin çoğu problem çözmeye dayanır ve geniş ölçüde paylaşılan bilgi yaratılır, düzenlenir ve tüm örgüt üyelerinin kesintisiz erişimi sağlanır.