Bilgi Sistemi Yaklaşımları

Bilgi sistemleri üzerine incelemeler, bilgi sistemi çalışmalarının disiplinlerarası bir alan olduğunu göstermektedir. Şekil 1. 4, bilgi sistemi çalışmalarına katkısı olan ana disiplinleri ve yaklaşımları göstermektedir (Laudon ve Laudon, 2002, s. 14). Bilgi sistemi yaklaşımları, genel olarak teknik ve davranışsal yaklaşımlar olmak üzere ikiye ayrılmasına rağmen, her ikisinin dengeli karışımı olan sosyoteknik yaklaşım bilgi sistemlerinin içeriğine en uygun olanıdır.

Teknik Yaklaşım

Bilgi sistemlerine teknik yaklaşım, bilgi sistemi çalışmalarında hem matematiksel modellerin, hem de bu sistemlerin fiziksel teknoloji ve yeterliliğinin önemini vurgulamaktadır. Teknik yaklaşıma katkısı olan disiplinler bilgisayar bilimi, yönetim bilimi ve yöneylem araştırmasıdır. Bilgisayar bilimi; hesap kuramı, hesaplama yöntemi, etkili veri saklama ve erişimi yöntemleriyle ilgilenir. Yönetim bilimi; karar modellerine ve yönetim uygulamalarına ağırlık verir. Yöneylem araştırması ise; ulaştırma, stok kontrol ve işlem maliyeti gibi seçilmiş parametrelerin en iyilenmesine yönelik matematiksel yöntemler üzerinde durur (Şahin, 2001, s. 26).

Davranışsal Yaklaşım

Bilgi sistemleri alanının önemli bir parçası da bilgi sistemlerinin uzun dönemli bakımı ve geliştirilmesinde ortaya çıkan davranışsal konularla ilgilenir. Stratejik işletme bütünleşmeleri, tasarım, uygulama ve yönetim gibi konular teknik yaklaşımda kullanılan modellerle incelenemez. Oysaki davranışsal disiplin olan sosyolojiyle grup ya da işletmelerin sistemleri nasıl şekillendirdiği ve birey, grup ve işletmelerin sistem tarafından nasıl etkilendiği ortaya çıkarılabilir. Psikoloji, bilginin karar verici tarafından nasıl algılandığını ve kullanıldığını inceler.

Ayrıca, iktisatçılar, işletme içinde ve pazarda, bilgi sisteminin işletme maliyet yapısının ne kadarı üzerinde denetim sahibi olduğunu ve nasıl etkilediğini inceler. Bu yaklaşım teknolojiyi inkar etmemesine rağmen, ağırlığı tutumlardaki değişime, yönetim ve işletme politikalarına, davranışlara verir.

Sosyoteknik yaklaşımla işletmenin yapısına göre teknik ve davranışsal yaklaşımların dengeli karışımı bilgi sisteminde kullanılmaktadır.

Sosyoteknik Yaklaşım

Bilgi sistemi gerçeğini, tek başına ne teknik ne de davranışsal yaklaşımlar açıklayabilir. Sistemle ilgili problemler sadece teknik ya da davranışsal değildir. Bilgi sistemleri bu yaklaşımların her ikisini de içermektedir. Sosyoteknik sistem bakışının uygulanması teknolojik yaklaşımın tek başına uygulanmasını engellemektedir. Sistem performansının bir bütün olarak en iyilenmesi gereği vardır. Hem teknik hem de davranışsal parçalar dikkate alınmalıdır. Bu yaklaşıma göre, teknoloji değiştirilerek tasarlanırken, işletme ve bireysel gereksinimlere uygun olmalıdır. Bilgi teknolojisini başarılı bir şekilde uygulamak ve avantajlarından faydalanmak için eğitim, güdüleme ve planlı işletme değişimleriyle işletmeler ve bireyler geliştirilmelidir.