Küresel Bilişim Sistemi

 

Küresel bilişim sisteminin önemini açıklamak.

Günümüzde, bilginin girilmesi, işlenmesi, depolanması ve ulaştırılması için kullanılan bütün teknolojilerin, entegre bir bütün olarak düşünülmesi gerekir. Bu teknolojiler; küresel iletişim ağları, küresel ofis otomasyon sistemleri ve geleneksel bilgisayar sistemleridir. Bilişimin, rekabet üstünlüğü sağlama açısından yararları konusunda, herhangi bir kuşku yoktur. Ancak, işletmelerin bilişim sistemlerinden nasıl yararlanacakları konusu, henüz tam açıklığa kavuşmamıştır. Bununla beraber, işletmelerin işletme organizasyonlarına artık bir “Bilişim Yönetimi” bölümü eklenmesi görüşü ağırlık kazanmıştır. Bilişim yönetimi bölümü; geniş alan ağlarını, anında bilgi işlemeyi, elektronik bilgi değişimini, elektronik postayı ve yerel bilgi ağlarını kurar, izler, yenilikleri işletmeye kazandırır ve çalışanların yeniliklerden yararlanmalarına destek sağlar. Böylece, işletme bilgi sisteminin sorumluluğu, yalnızca merkezi bilgisayar birimine değil, tam tersine, bütün birim yöneticilerine dağılmış olur. Ünitenin bu bölümünde, “ofis otomasyonu”, “internet” ve “intranet” konusunda kısaca bilgi verilecektir.

Ofis Otomasyonu

Ofis otomasyonu, geleneksel ofis ortamlarında yapılan her türlü işin, elektronik araçlarla yapılmasıdır. Ofis otomasyon uygulamaları; ofis bilgi sistemlerini, sözcük işlemcileri, elektronik postayı, resim işlemcileri, ses işlemcileri ve diğer iletişim olanaklarını içerir. Ofis otomasyonunun en önemli amacı, başta yöneticiler olmak üzere, tüm işgörenlerin, işlerini daha verimli halde yerine getirebilmeleri, rutin (tekdüze) işlerden mümkün olduğu kadar sıyrılarak, işleri hakkında daha çok inceleme ve araştırma yapıp, hayal güçlerini kullanarak sorunlara çözüm önerileri getirmeye olanak tanımak ve daha çok zaman ayırmaktır. Ofis otomasyonunda, tüm bilişim teknolojisi olanaklarından yararlanılır. Başlıca bilişim teknolojilerini, şu şekilde sıralamak mümkündür:

– Kişisel bilgisayarlar
– Kişisel bilgisayarların bağlı olduğu ana bilgisayar (Server = sunucu)
– Bilgisayarlararası bağlantıyı sağlayan yazıcılar
– Paylaşılabilir bilgisayar yazılımları
– Yazılı biçimde çıktı almayı sağlayan yazıcılar
– Resim, görüntü ve şekil tarayıcıları (scanner)
– Dosya saklama özellikleri, ana bellekler, yedeklenmiş bellekler, resim ve şekillerin taranarak saklanması, arşivlenmesi
– Ses iletimi sağlamak amacıyla kullanılan ses kartı, multi medya özelliği
– Compact Disk teknolojisinden yararlanmak için CD Rom veya DVD
– Veri alışverişini sağlamak için, telesekreter özellikli Fax Modem Kartı
– İnternet bağlantısını sağlamak için servis sunucu bilgisayar, domain
– Telekonferans için yeter sayıda kamera
– Araç için GSM ya da Mobil Telefon
– Laptop (dizüstü bilgisayar)
– GSM ya Mobil telefon yoluyla internete bağlanmak, elektronik posta göndermek ya da almak amacıyla laptop bilgisayar bağlantısının sağlanacağı arabirim
– Elektronik kişisel ajanda (organizer = zaman yöneticisi)
– Fotokopi özellikli, normal boyutlu kağıda (A4) çıktı alabilen hafızalı faks makinesi
– Bilgisayara bağlanabilen elektronik yansılar, projeksiyon cihazları
– Bilgisayar içinde bulunan radyo ve televizyon kartları
– Uydu antenleri
– Audio-video sistemler

İnternet

Bilgi alış verişi için iki ya da daha fazla bilgisayarı birbirine bağlayan sisteme Network ya da Türkçe söylenişiyle ağ denilir. Bir ağ, yerel yapıda (Local Area Network = LAN) olabileceği gibi, dünyadaki bilgisayarları birbirine bağlayan geniş alan ağı (Wide Area Network = WAN) da olabilir. Bilgisayar ağlarında, normal telefon şebekesinden, fiber optik tabanlı ve yüksek hızlı özel şebekelere kadar çok çeşitli bağlantılar kurulabilir.

İNTERNET, The İNTERnational sözcüğü ile NETwork sözcüğünün kısaltılarak birleşmesinden oluşan, bir küresel terimdir ve “uluslararası ağ” anlamına gelir. İnternet, tüm dünyada milyonlarca bilgisayarı birbirine bağlamıştır. Böylece, devletler, devlet kuruluşları, üniversiteler, dernekler, işletmeler ve kişiler, birbiriyle bilişim sağlama olanağına kavuşmuştur. İnternetle, elektronik posta (E-posta) adresi bilindiği sürece, gündüz veya gece here yere mektup, resim, ses, video görüntüsü ve benzerlerini göndermek mümkündür. Aynı şekilde, internetle, WEB (World Wide Web) adresi bilinen her yerden elektronik bilgi sağlanabilir. Örneğin, Colorado’daki hava durumundan, Avrupa şarap endüstrisi ile ilgili araştırmalara kadar hemen her konuda bilgiye ulaşılabilir.

Ayrıca, işletmeler, internetle pazarlama araştırması yapabilmekte, rekabeti incelemekte ve tüketicileriyle doğrudan iletişim kurabilmektedirler. Özellikle sanal pazarlama (elektronik ticaret) son günlerde, hemen hemen her işletmenin ilgilendiği bir pazarlama aracı haline gelmiştir. İnternetle hızlı ve kişiye özel pazarlama ve haftanın her günü, günün her saati erişilebilir olmak, müşteri memnuniyetini artırmaktadır. Bu da, işletmelere yeni pazarlar ve müşteriler kazandırmaktadır. Özetle belirtmek gerekirse, internet teknolojisinden yararlanan işletmeler, müşterilerine, tedarikçilerine, bilgiye ve bilişime daha hızlı ve kolay ulaşabilmekte ve bu yolla maliyetlerini azaltmaktadır. İnternet bağlantılı işletmecilik, büyük rekabet üstünlüğü sağlamaya başlamıştır.

İntranet

İntranet, diğerlerine oranla daha yeni bir terimdir. “Internam Webs” (dahili ağlar) ya da “Virtual Private Network” (sanal özel ağlar) gibi olanaklar, yeni yeni işletmecilerin hizmetine sunulmaya başlamıştır. İntranet, bir kuruluşun, dolayısıyla işletmenin dahili ağına internet protokollerinin ve World Wide Web (WWW) yaklaşımının uygulanmasıdır. İntranet; işletmenin veri tabanlarına, bütünleşik bir görünüm kazandırır, işletme dosyalarına erişim sağlar, veri ve bilgi üretimini hızlandırır. Böylece, bir taraftan kullanıcılarının işini kolaylaştırırken, bir taraftan da internet standartlarıyla elektronik posta gönderebildiği için, iletişimde tasarruf sağlar.

İşletme içi iletişimde internet teknolojisinin kullanılması anlamına gelen intranette, yalnızca istenilen bilgiler işletme dışı kullanıma açık tutulur. İşletme için sır sayılan veri ve bilgiler, “güvenlik duvarı” (firewall) gibi önlemlerle dışarıya kapatılır. Böylece, işletmenin dahili ağına, yalnızca istenen kişilerin ya da kuruluşların erişimi sağlanmış olur. Intranetin işletmelerde yaygınlaşması geleneksel “işe zamanında gelme” uygulamasını da değiştirmiştir. Artık, bazı işletme çalışanları, zamanlarını işletmede geçirmek zorunda değildirler. “Tele Working” (dışarıda çalışma) ya da “Home Working” (evden çalışma), birçok küresel işletmede uygulanmakta ve her geçen gün biraz daha yaygınlaşmaktadır. İşletme görevlileri, evlerinden veya yolculuk yaptıkları araçlardan ya da dünyanın herhangi bir yerinden işletmedeki işiyle bağlantı kurmakta, sanki işletmede çalışıyormuş gibi çalışabilmekte, dilediği işletme personeliyle yazılı, sözlü ya da görüntülü görüşmeler yapabilmekte, emirler verip emirler alabilmektedir.