Perakende Okulum Mağazacılığı Uzmanından Öğrenin
Gelişen ülkelerde istikrarsız siyasi ortamlardan kaynaklanan popülist uygulamalar, kayıt dışı ekonomi, yüksek işsizlik oranlarına karşılık, azalan üreme oranı, uzayan ortalama yaşam süresi ve nüfusun yaşlanması gelişmiş ülkelerin sosyal güvenlik sistemlerinde aktüeryal dengeleri olumsuz yönde etkilemektedir. Bunun sonucunda, emeklilik için gereken; asgari prim ödeme gün sayısı ve minimum yaş sınırı sürekli olarak yükseltilmektedir. Radikal bazı düzenlemelere rağmen sosyal güvenliğin finansman yükü hemen hemen tüm ülkelerin borçlanma gereği üzerindeki baskısını giderek artırmaktadır. Ülkemizde de sosyal güvenlik sistemi benzer sorunlarla karşı karşıyadır.
Sosyal güvenlik kurumlarının sorunları iki ana başlık al tında toplanabilir:
– Aktif/pasif sigortalı oranının yetersizliği (kayıt dışı çalışanlar, emeklilik yaş sınırının düşük olması)
– Sosyal güvenlik sistemine yapılan olumsuz siyasi müdahaleler (prime esas kazancın düşüklüğü, prim alınmadan yapılan ödemeler, prim affı uygulamaları)
Bu temel problemler sistemde aktüeryal dengenin ve nimet-külfet dengesinin bozulmasına ve sosyal güvenlik kurumlarının finansman açıklarının artmasına ne den olmaktadır. Finansman açıklarının artmasıyla sosyal güvenlikle ilgili hizmetlere yeterince kaynak ayrılamaması hizmetlerde kalitenin düşmesine neden olmakta bu durum ve ilgili tarafların tatminsizliğini artırmaktadır.
Finansal sistemin gelişmiş olduğu ülkelerde sosyal güvenlik kuruluşları toplam finansal sistem içerisinde önemli bir yüzdeye sahiptir. Toplamış oldukları primler ve diğer gelirlerini finansal varlıklara yatırarak sermaye piyasasının gelişimine ve ekonomik büyümeye katkı sağlamaktadırlar. Ancak ülkemizde sosyal güvenlik kurumları yukarıda sıralanan nedenlerden dolayı bütçe dengesini sağlayamamak ta, bütçe açıkları Hazine tarafından karşılanmaktadır. Sosyal güvenlik kurumlarının içinde bulunduğu durum, finansal sisteme destek olmak yerine yük olma özelliğini sürdürmektedir. Bu kurumların mali yapılarının düzelmesi durumunda, oluşan fon birikimi üretken yatırımlara kanalize edilerek, kalkınma çabalarına katkı sağlayacaktır.
