İkna Edici Konuşmada Sorumluluklar

İnsanlar diğerlerinin düşünce ve davranışlarını etkileyebilmenin büyüsüne kendilerini kaptırabilirler. İkna etme gücü sonunda konuşmacıda bir davranış haline dönüşebilir. Ancak ikna gücü belli birtakım sorumluluklar taşır. İnsanlar toplumun yararına veya zararına hareket edecek şekilde inandırılabilir veya davranmaya yöneltilebilir. Sonuç olarak tutum ve davranışları etkileme yolunu seçenler mutlaka bu korkutucu olarak nitelendirilebilecek sorumluluklarını fark etmeli ve sorumlu davranma doğrultu ve bağlamında durumdan emin olmalıdırlar.

Anılan sorumlulukları şu başlıklarda toplamak mümkündür:
– Konuşmacıların söyledikleri bağlamındaki sorumluluğu
– İzleyiciye serbest seçim imkânı verme sorumluluğu
– Konuşmacının kendini sınırlandırması sorumluluğu

 

İknacının konuşmasında üstlenmesi gereken sorumlulukları biliyor musunuz?

Konuşmacıların Söyledikleri Bağlamındaki Sorumluluğu

İkna edici konuşmada izleyicilerin konuşmacıyı söylediklerinden mesul tutma hakları vardır. Örneğin; bir konuşmacı bir seçim kampanyasında Ali’nin kampanya harcamalarını yasa dışı yollardan sağladığını söylerse, izleyiciler bu yargının güvenilir ve doğru olduğu konusunda konuşmacıyı sorumlu tutar.

Konuşmacının sorumluluğu iki şekilde ortadan kalkar. Birinci yol konuşmacının somut delillere dayanmasıdır. Eğer konuşmacı sadece duyumlar ve bireysel düşünce ve yargılarla hareket ediyorsa amaca ulaşabilme anlamında ortaya olumsuz sonuçlar çıkabilir. İkinci yol ise sözü edilecek olayları izleyicinin incelemesine sunmaktır.

İzleyiciye Serbest Seçim İmkânı Verme Sorumluluğu

Herhangi bir konuda seçme özgürlüğü demokratik bir toplumun kalbi, temel öğesi niteliğini taşır. Eğer bir konuşmacı izleyicilere gerçek anlamda bir seçim imkânı tanımıyorsa yapılan konuşma, bir ikna etme olayından çok bir baskı ve yönlendirme niteliği taşır. Bu tür bir sorumluluk, konuşmacının kendi görüşleri ve düşüncelerini aktardıktan sonra “bunların yanı sıra………………., bunların ötesinde …………………….” gibi bir tarzla başka görüşleri de tartışması ve bu yolla kendi görüşlerini desteklemesi anlamını taşır.

Konuşmacının Kendisini Sınırlandırması Sorumluluğu

İlk olarak konuşmacı açık ve var olan bir tehlike olarak tanımlanabilecek herhangi bir iletişimden sakınmalı, kendini bu anlamda sınırlandırmalıdır. Çünkü böyle bir konuşma dinleyenlerin panik içine girmesine ve belki giderek isyan etmesine yol açabilir. İkinci olarak belli bir ikna edici konuşmada konuşmacı başka birisinin kişiliği ve karakterini zedelemekten de kaçınmalıdır. Böyle bir tavır konuşmacının izleyici karşısındaki saygınlığını azaltır hatta yok eder. Bir başka ifade ile bu söylenenleri ikna edici konuşmanın temel etik kuralları olarak da nitelendirmek mümkündür.