Strateji ve Lider Özellikler

Stratejilerin hem seçimi hem de uygulanmasında rol alan yönetici mevkiindeki kişilerin liderlik özellikleri ve yetenekleri son derece önemlidir. Burada, stratejilerin uygulanmasında, liderlik özelliklerinin önemi vurgulanacaktır. Ancak, strateji seçimi açısından da liderlik özelliklerinin, seçimin isabetli yapılmasının önemine bir daha işaret etmek yerinde olacaktır. Seçilen stratejik alternatif ya da stratejiyle bunu uygulayacak olan kimsenin kişisel özellikleri arasında bir uyum olmalıdır. Uygulamanın başarılı olmasını sağlayacak olan temel husus budur.

Yöneticinin karakteri, eğilimi, eğitimi, tecrübesi, bilgisi kısaca kişiliği, üstleneceği rolleri, diğer bir ifadeyle seçilmiş stratejiyi uygulamanın gerektirdiği rolü yapmasına uygun olmalıdır. Bir başka husussa, yöneticinin seçilen stratejiyi benimsemiş ve ona inanmış olmasıdır. Bu durum, severek, arzu ederek yapmasına ve motive olmasına yardım edecek, başarı olasılığını güçlendirecektir.

Bu nedenle, strateji seçiminde, elde bulundurulan yöneticilerin niteliğini ve önderlik özellikleri de bir beşeri sermaye unsuru olarak ele alınmalıdır. Eğer, yapılan SWOT analizleri, eldeki beşeri sermaye yapısı ve özellikle yöneticilerin kalitesiyle seçilmesi zorunlu görülen strateji arasında bir uyumsuzluk olacağını gösteriyorsa eldeki yöneticilerin ve beşeri sermayenin (kaynakların) bir kısmını değiştirmek zorunlu durumuna gelebilir. Bu durum, özellikle yenilik yapmanın zorunlu hale geldiği durumlarda, teknolojik değişimlerde ve özellikle uygulanan mevcut stratejilerde büyük ölçüde değişimlerin söz konusu olduğu hallerde karşımıza çıkmakta ve değişimlerle ortaya çıkan yeni ortamların gerektirdiği lider yönetici ve beşeri kaynaklar dışarıdan ya da yatırımlarını çeşitlendirmiş kuruluşların başka SİB’lerinden rotasyon usulüyle temin edilmektedir.

Şekilde yeni stratejiyle liderlik ve beşeri kaynaklar ilişkisi görülmektedir. Günümüzde, her yönetici ve personel, alışmış olduğu rol ve görevleri terk ederek, yeni stratejinin gerektirdiği rolleri benimseyememektedir. Ayrıca, yöneticilerin kişilikleri itibariyle risk alma eğilimleri de farklıdır. Örneğin; büyüme ve gelişme stratejileriyle yenilik yapmayı gerektiren ortam ve stratejiler, risk almaktan kaçınmayan cesur ve atak lider ve yöneticiler gerektirir. Durgun büyüme stratejilerinde risk alma durumu asgari ölçüye indirilmiştir. Tasarruf stratejisinde risk alma durumu nispeten mevcuttur ancak, burada da stratejiyi uygulayan yöneticinin gözünü kırpmadan işçi çıkarabilen, hislerine kapılmayan, işletmenin çıkarları için her şeyi göze alabilen cesur, kararlı, yerine göre acımasız olabilmeyi başarabilen, tepkilere karşı direnebilen nitelikte bir kişi olabilmelidir. İşte bu noktada, başından beri belirttiğimiz gibi, stratejinin başarısında yöneticinin nitelikleri ön plana çıkmaktadır.

Dünyada ve Türkiye’de yatırımlarını çeşitlendirmiş şirketlerin birçoğu, aynı ya da farklı endüstrilerde faaliyet gösteren işletmelerin (SİB’lerinin) yöneticileri arasında seçilen stratejilere uygun olarak, rotasyon yöntemini uygulayarak başarılı olmayı amaçlamaktadırlar. Böylece, farklı strateji ve politika uygulayan firmaların ellerinde bulunan lider ve yönetici kaynaklarından eleman teminini gerçekleştirmektedirler. Parasal ya da finansal güç açısından oluşturulan havuz beşeri kaynaklar bakımından da meydana getirilerek dışarıdan eleman temini ya da transferi gibi, hem pahalı hem de başarı riski yüksek olan yola gitmemektedirler.