Mağazasız perakendecilik bir mağaza olmaksızın, üreticilerle tüketiciler arasında bir pazarlama kanalı yaratan perakendecilik yöntemidir. Gelişmiş ülkelerde perakendecilik işlemlerinin % 85 hatta daha fazlası mağazalarda, %10-15′lik kısmı ise mağaza dışında gerçekleştirilmektedir.
Doğrudan pazarlamanın içeriği konusunda bir görüş birliği olmamakla birlikte, bir anlamda doğrudan satışın, otomatik makinede satış dışında tüm mağazasız satış türlerini kapsadığı söylenebilir. Doğrudan pazarlama bir perakendeci mağazaya gitmeksizin ürünleri satın alabilecek tüketicilerle reklam medyası aracılığıyla bağlantı kurmaya olanak sağlar. Doğrudan Perakende Pazarlama Birliği, doğrudan pazarlamayı “herhangi bir mekânda, ölçülebilir bir tepki ya da ticari işlemi etkilemek için, bir ya da birden fazla reklam medyasını kullanan etkileşimci bir pazarlama sistemi” olarak tanımlamaktadır.
Doğrudan pazarlamada kullanılabilecek araçlar şöyle sıralanabilir:
Doğrudan Posta Yoluyla ve Katalogla Satış: Posta ile satışın ilk uygulamaları gelişmiş ülkelerde 1800′lü yılların sonuna doğru yerleşim merkezlerinin uzağında ikamet eden tüketicilere hizmet amacıyla başlatılmış, 1900′lü yılların başında yaygınlaşmıştır. Bu yöntemi uygulayan firmalar tüketicilere, mektuplar, broşürler hatta ürün örnekleri ve sipariş formları göndererek, telefonla ya da postayla siparişte bulunmalarını isterler. Bu yöntem dergiler, kitaplar, kaset ve CD’ler, hediyelik eşyalar, giyim ürünlerinin yanı sıra sigorta pazarlaması, kredi kartı pazarlaması ve spor klubü üyelikleri gibi hizmetlerde kullanılmaktadır.
Televizyonda Alışveriş: Televizyon ortamında alışveriş yönteminde, ürünler televizyonda gösterilmekte, izleyiciler istedikleri takdirde ücretsiz telefonlarla sipariş verebilmektedir. Ürünlerin özellikleri, tüketicilerin ödemelerini nasıl yapabilecekleri ve nasıl sipariş verecekleri televizyonda belirtilir. Bazı ülkelerde sadece ürün/hizmet satışına yönelik televizyon kanalları bulunmaktadır.
Telefonla Satış: Telefonla satış, ürün ve hizmetlerin telefon bağlantısıyla sunulmasıdır. Telefonla satış uygulamaları şirketten müşterilere, müşteriden şirkete olan aramalar, şeklinde iki gruba ayrılır. Kişisel satışı tamamlama, satışa destek verme ve müşteri hizmetleri gibi fonksiyonları vardır. Telefonla, sadece tüketim ürünleri değil, pek çok endüstriyel ürün de pazarlanabilmektedir.
Telefonla satış seçilmiş kişilerle telefonla doğrudan iletişim kurmak ve geribildirimi sağlamaktır. Özellikle TV ve radyoda, gazete ve dergilerde reklam yapıldıktan sonra ödemesiz sipariş alma ve tüketiciye kısa sürede ulaşma olanağı verir. Ancak postayla satış yöntemine göre tüketiciye ulaşma açısından oldukça pahalı bir yöntemdir.
Radyo, Gazete ve Dergi Aracılığıyla Satış: Bu yöntemde ürünler medyanın özelliğine göre işitsel ya da görsel olarak (gazete ve dergilerde geçerlidir) tanıtılmaktadır. Sözgelişi, dergi ya da gazetede ürünün bir resminin ve sipariş için telefon numarasının verilmesi gibi. Sipariş vermek isteyen tüketiciler için telefonla arama olanağı sunulmakta ve bir süre sonra da sipariş gönderilmektedir.
Bilgisayar Ortamında Satış: Bu yöntemde bilgisayar sistemi aracılığıyla alışveriş ortamı yaratılır. Söz konusu sistemde tüketicinin kişisel bilgisayarı, kablolu veya uydu antenli televizyonu, tüketici kredi kartı ve eve paket servisi söz konusu şebekeye bağlanır. Bu sistem etkileşimci iletişim ağı ya da videoteks olarak da adlandırılır. Etkileşimci bir kişisel bilgisayarla tüketici doğrudan satıcının bilgisayarıyla iletişim kurabilir ürünleri ve ürünlerle ilgili özellikleri TV vericisinden izleyebilir. Eğer kişi bir ürünü almaya karar verirse kişisel bilgisayar aracılığıyla sipariş verebilir.
Perakende Okulum Mağazacılığı Uzmanından Öğrenin
