Perakende Okulum Mağazacılığı Uzmanından Öğrenin
İşe alıştırma eğitiminin yöntemini her örgütün içinde bulunduğu pek çok özellik etkiler. Bunlar süre, personel sayısı, örgütün amaçları, örgütün işe alıştırma konusundaki genel tutumu, personele verilmek istenen bilginin nitelik ve niceliği vb. sayılabilir. Bir işe alıştırma eğitiminde yararlanılan başlıca yöntemler aşağıda verilmiştir.
– İşletmeyi tanıtıcı yayınlar: Oldukça sık kullanılan bir yöntemdir. Bu amaçla hazırlanan yayınlar yeni personelin örgütteki yerini görmesinde büyük rol oynar, işe yeni giren personelin bilmesi istenilen bilgiler bu yayınlarda yer alır. Bu bilgileri örgütün kısa geçmişi, çalışma saatleri, izinler, ilk yardım, iş kazaları ve yapılması gerekenler, temizlik kuralları, tatiller fazla mesai, yemek, terfi, nakil, sigara içme, sosyal etkinlikler, telefon görüşmeleri vs. olabilir. Bu yayınlar bir konferans sonucu, Konferans konularının açıkça ifade edildiği kitapçıklar; şeklinde de verilebilir. Bu bilgilerin açık bir dille samimi bir hava içinde yazılması gerekir.
– Konferanslar, açık oturumlar, grup toplantıları: Belli bir dönemde işe giren personel sayısı en az 10- 15 olduğunda zamandan tasarruf etmek amacıyla tavsiye edilen bir yöntemdir. Yeterli sayıda yeni işe alınan personel olması halinde onlarla teker teker ilgilenmek yerine, toplu olarak işe alıştırma programı uygulamak verilen bilgilerde eşitlik sağlamak yönünden önemli olmaktadır. Ayrıca yeni işe alınanlar aynı durumda olan geniş bir grup olduklarının bilincine vararak yenilikleri daha kolaylıkla kabullenebilirler. Bu tür toplantılarda soru cevaplı konuşma tekniği yanında, görsel araçlardan da büyük çapta yararlanılır. Bu teknik görsel araçlarla desteklendiği takdirde yararlı olur. Toplantı bitiminde, bilgilere gerektiğinde müracaat edebilmeleri için yazılı materyal verilebilir.
– Mağaza gezileri: Yeni personele belli bir kişinin rehberliğinde mağazanın gezdirilmesidir. Bu yolla kişi iş çevresini yakından tanır. Günlük yaşantısının mağaza içinde nasıl geçeceğini izleme olanağı bulur. Diğer yöntemlerle desteklendiğinde daha yararlı olabilir. Bazı durumlarda mağaza içi gezilerin yeni işgörenin bir süre işinde çalıştıktan sonra yapılması daha yararlı olabilir.
– Üstler veya bu konuda uzmanlarca yürütülecek bireysel görüşmeler (mülakatlar): mağazalarda yeni personel ile üstleri tarafından yapılan görüşmelerin de önemli bir yeri vardır. Bu yolla yeni personelin öğrenmek istediği bilgiler anlayacağı bir yolla verilebilir. Teke tek iletişim sırasında grup baskısı olmadığında kişi öğrenmek istediklerini daha rahat sorar.
– İş başında eğitim: Yaygın bir şekilde uygulanmaktadır. Bu tür eğitim işi bilen bir işgören ya da eğiticinin rehberliği altında yapılır. Böylece bir yandan yapılması gereken işler yapılırken diğer yandan yeni gelenin eğitimi sağlanmış olur. İş başında eğitim dört aşamada gerçekleştirilebilir:
– Eğitilecek personelin hazırlanması: Eğitilecek personelin kendini rahat hissetmesini sağlamak, işe ilgisini çekmek, yapılacak işleri açıklamak, kullanacağı alet, araç ve kavramları öğrenmesine yardımcı olmak.
– Eğitilen personele asıl çalışma ortamında yapacaklarının gösterilmesi: İşe yavaş yavaş başlama, her seferinde işe ilişkin açıklama yapma, yapılması olası hataları önceden bildirerek yapılmasını sağlama vs. durumları içermektedir.
– İşi tek başına yapabilir hale gelmesinin sağlanması.
– Tekrar yardıma ihtiyacı olduğunda kimden yardım isteyebileceğinin açıklanmasıdır.
İş başında eğitimde, kıdemli kişi, yeni işe giren kişiyi iş arkadaşlarına tanıtır, ilk gün onunla yemeğe gider, çalışma koşullarını açıklar. Çoğu durumda bu görevi ilk amir yapabilir. Öğrenme isteğinin işbaşında kolay uyandırılması, öğrenilenin anında uygulanabilmesi kişinin görevden uzaklaşmamış olması işbaşında eğitimin avantajlı yönleridir.
